رفع خطوط عمودی روی برگه کپی شده | علت خط افتادن برگه در پرینت
علت ایجاد خطوط عمودی روی برگه کپی شده چیست؟
ایجاد خطوط عمودی روی برگه کپی شده یکی از رایج ترین مشکلات دستگاه های کپی است و معمولا به معنی وجود اختلال در مسیر اسکن یا انتقال تصویر است، نه الزاما خرابی کامل دستگاه. این خطوط ممکن است به صورت نوارهای باریک مشکی، خاکستری یا حتی سفید دیده شوند و معمولا از بالای صفحه تا پایین آن ادامه داشته باشند. نکته مهم این است که خطوط عمودی در کپی، همیشه یک علت واحد ندارند و بسته به شرایط دستگاه، نوع استفاده و محل ظاهر شدن خط، دلیل آن متفاوت است.
در فرآیند کپی، دستگاه ابتدا سند را اسکن میکند و سپس تصویر اسکن شده را روی کاغذ منتقل میکند. اگر در هر کدام از این دو مرحله (اسکن یا چاپ) اختلالی وجود داشته باشد، نتیجه آن به شکل خطوط عمودی روی خروجی نهایی دیده میشود. به همین دلیل، اولین قدم برای درک علت مشکل، این است که بدانیم خط در کدام مرحله ایجاد میشود.
از نظر فنی، خطوط عمودی معمولا به یکی از این سه دسته علت برمیگردند:
✔️ آلودگی در مسیر اسکن (شایع ترین علت)
در بیش از نیمی از موارد، علت خطوط عمودی روی برگه کپی شده، وجود گردوغبار، لکه، تونر یا اثر انگشت روی شیشه اسکنر یا نوار باریک ADF است. چون اسکنر هنگام حرکت، تصویر را خط به خط میخواند، هر آلودگی ثابت روی شیشه به صورت یک خط صاف و ممتد روی کل صفحه کپی ظاهر میشود. به همین دلیل است که حتی یک ذره کوچک میتواند یک خط بلند و واضح ایجاد کند.
✔️ اختلال در انتقال تصویر و تونر
اگر مسیر اسکن سالم باشد، اما قطعاتی که وظیفه انتقال تصویر را دارند دچار مشکل شوند، باز هم خطوط عمودی ایجاد میشود. قطعاتی مثل درام، بلید یا تونر اگر به درستی کار نکنند، تونر به صورت یکنواخت روی کاغذ ننشسته و نتیجه آن، خطوط تکرار شونده و عمودی خواهد بود. این نوع خطوط معمولا ضخیمتر هستند و ممکن است شدت آنها در چند صفحه پشت سر هم ثابت بماند.
✔️ تفاوت خطوط عمودی با خطوط افقی
خطوط عمودی معمولا به مشکلات ثابت در مسیر اسکن یا قطعات چرخان مربوط میشوند، در حالی که خطوط افقی بیشتر به اختلالات مقطعی مثل کم بودن تونر یا مشکل در تغذیه کاغذ ارتباط دارند. اگر خط همیشه در یک جای مشخص از صفحه تکرار میشود، احتمال عمودی بودن و منشا مکانیکی یا اسکنری آن بسیار بالاست.
چرا این مشکل نباید نادیده گرفته شود؟
برخلاف تصور بعضی کاربران، خط افتادن روی کپی فقط یک مشکل ظاهری نیست. ادامه استفاده از دستگاه در این حالت میتواند:
- باعث آسیب بیشتر به درام یا بلید شود
- تونر را به بخش های دیگر دستگاه پخش کند
- هزینه تعمیر را در آینده افزایش دهد
به همین دلیل، تشخیص درست علت خطوط عمودی در همان مراحل اولیه، نقش مهمی در جلوگیری از خرابی های جدی تر دارد.
تفاوت خطوط عمودی در کپی، اسکن و پرینت (تشخیص سریع مشکل)
یکی از اشتباهات رایج کاربران این است که هر خطی را که روی برگه میبینند، به خرابی کلی دستگاه نسبت میدهند؛ در حالیکه محل بروز خط (کپی، اسکن یا پرینت) مهم ترین سرنخ برای پیدا کردن علت واقعی مشکل است. تشخیص درست در این مرحله، هم در زمان صرفه جویی میکند و هم از تعمیرات غیرضروری جلوگیری میکند.
⚠️ برای اینکه بتوانید مسیر عیب یابی را درست انتخاب کنید، ابتدا باید به این سوال پاسخ دهید: خط عمودی در چه حالتی دیده میشود؟
🔸 وقتی خط فقط در کپی دیده میشود
اگر هنگام گرفتن کپی مستقیم از دستگاه (بدون کامپیوتر)، خطوط عمودی روی برگه ظاهر میشوند اما هنگام پرینت گرفتن از سیستم چنین مشکلی وجود ندارد، تقریبا با اطمینان میتوان گفت منشا مشکل در بخش اسکن دستگاه است. در این حالت، شیشه اسکنر یا نوار باریک مخصوص ADF بیشترین احتمال را دارد.
این نوع خطها معمولا:
- کاملا صاف و ممتد هستند
- از بالا تا پایین صفحه ادامه دارند
- در تمام کپیها دقیقا در یک محل تکرار میشوند
در چنین شرایطی، قطعاتی مثل درام، تونر یا فیوزینگ معمولا سالم هستند و تمرکز باید روی بخش اسکن باشد.
🔸 وقتی خط در اسکن فایل هم دیده میشود
اگر سند را اسکن میکنید و حتی در فایل PDF یا تصویر ذخیره شده هم خط عمودی وجود دارد، بدون نیاز به بررسی چاپ یا تونر میتوان نتیجه گرفت که مشکل صد درصد مربوط به اسکنر است. این حالت معمولا زمانی دیده میشود که:
- از ADF استفاده میکنید
- اسناد پشت سر هم اسکن میشوند
- شیشه باریک کنار شیشه اصلی کثیف شده است
در این وضعیت، حتی اگر دستگاه هیچ کپی یا پرینتی نگیرد، باز هم خط در خروجی دیجیتال دیده میشود.
🔸 وقتی خط هم در کپی و هم در پرینت وجود دارد
اگر خطوط عمودی هم در کپی و هم در پرینت ظاهر میشوند، احتمال اینکه مشکل فقط از اسکنر باشد کاهش پیدا میکند. در این حالت، باید به بخش چاپ و انتقال تصویر توجه کرد. قطعاتی مثل:
- درام
- بلید یا داکتر بلید
- تونر یا کارتریج
میتوانند باعث ایجاد خطوطی شوند که مستقل از منبع تصویر (کپی یا پرینت) روی کاغذ ظاهر میشوند. این خطوط معمولا کمی ضخیم تر هستند و ممکن است شدت تیرگی آنها در صفحات مختلف تغییر کند.
🔸 وقتی خط فقط در پرینت دیده میشود
در حالتی که کپی دستگاه کاملا سالم است اما هنگام پرینت گرفتن از کامپیوتر خط عمودی دیده میشود، معمولا مشکل به:
- کارتریج
- تنظیمات چاپ
- یا مسیر انتقال تونر
مربوط میشود. این حالت در دستگاههای چندکاره بسیار مهم است، چون به وضوح نشان میدهد اسکنر سالم است و نیازی به باز کردن شیشه یا ADF وجود ندارد.
خلاصه تشخیص سریع برای کاربر
برای اینکه کاربر بدون دانش فنی بتواند مسیر درست را تشخیص دهد، این الگو بسیار کاربردی است:
- خط فقط در کپی → مشکل اسکنر یا شیشه
- خط در اسکن فایل → قطعاً اسکنر
- خط در کپی و پرینت → مشکل چاپ یا کارتریج
- خط فقط در پرینت → تنظیمات یا تونر
کثیف بودن شیشه اسکنر و ADF؛ شایع ترین دلیل خطوط عمودی در کپی
در بیشترین تعداد مواردی که کاربران با مشکل خطوط عمودی روی برگه کپی شده مواجه میشوند، منشا مشکل نه خرابی قطعه و نه نقص فنی جدی، بلکه آلودگی شیشه اسکنر یا نوار باریک ADF است. این موضوع آنقدر رایج است که در بسیاری از مراکز تعمیرات، اولین اقدام قبل از هر بررسی فنی، تمیز کردن همین بخش هاست.
دلیل این موضوع به نحوه کار اسکنر برمیگردد. اسکنر تصویر سند را به صورت خط به خط ثبت میکند. بنابراین اگر روی مسیر حرکت نور اسکنر، حتی یک لکه کوچک ثابت وجود داشته باشد، همان لکه در تمام طول صفحه به شکل یک خط صاف و ممتد تکرار میشود.
تفاوت شیشه اصلی اسکنر و شیشه ADF
دستگاههای کپی معمولا دو سطح شیشهای دارند:
- شیشه تخت (Flatbed) که برای کپی یا اسکن دستی استفاده میشود
- نوار باریک کنار شیشه که مخصوص تغذیه خودکار اسناد یا ADF است
اگر خط فقط هنگام استفاده از ADF دیده میشود و در کپی دستی وجود ندارد، تقریبا همیشه مشکل از همان نوار باریک شیشهای است. این نوار به دلیل عبور مداوم کاغذ، خیلی سریعتر از شیشه اصلی کثیف میشود.
چه نوع آلودگی هایی باعث ایجاد خط میشوند؟
برخلاف تصور، همیشه گردوغبار عامل این مشکل نیست. موارد زیر بیشترین تاثیر را دارند:
- ذرات تونر پخش شده داخل دستگاه
- اثر انگشت چرب
- لکه جوهر یا غلطگیر
- رد چسب، منگنه یا پرز کاغذ
حتی لکه هایی که با چشم به سختی دیده میشوند، میتوانند باعث ایجاد خطوط واضح در کپی شوند.
آموزش صحیح تمیز کردن شیشه اسکنر (بدون آسیب به دستگاه)
برای تمیزکاری اصولی، رعایت چند نکته ساده اما مهم ضروری است:
- دستگاه را خاموش کرده و از برق بکشید.
- از پارچه نرم و بدون پرز (مثل دستمال عینک) استفاده کنید.
- مقدار کمی الکل ایزوپروپیل یا شیشه پاک کن ملایم را روی پارچه اسپری کنید (هرگز مستقیم روی شیشه نریزید).
- شیشه تخت و سپس نوار باریک ADF را با حرکات آرام تمیز کنید.
- قبل از بستن درب دستگاه، اجازه دهید سطح شیشه کاملا خشک شود.
استفاده از مواد شیمیایی قوی، دستمال زبر یا دستمال کاغذی میتواند باعث خش افتادن شیشه شود که خود منجر به مشکلات دائمی در اسکن خواهد شد.
نشانه هایی که میگویند مشکل از شیشه است
اگر پس از تمیزکاری:
- خط دقیقا در همان محل قبلی باقی مانده
- یا شدت آن تغییر نکرد
ممکن است لکه قدیمی یا جرم خشکشده وجود داشته باشد که نیاز به تمیز کاری دوباره دارد. در بعضی موارد، لازم است این کار دو یا سه بار با دقت انجام شود تا خط کاملا از بین برود.
وقتی با وجود تمیز بودن شیشه و ADF، خطوط عمودی همچنان در کپی دیده میشوند، باید احتمال خرابی یا اختلال در قطعات مرتبط با تونر و انتقال تصویر بررسی شود؛ موضوعی که در بخش بعدی به صورت فنی اما قابل فهم توضیح داده میشود.
نقش کارتریج، درام و بلید در ایجاد خطوط عمودی روی برگه کپی شده
وقتی شیشه اسکنر و ADF کاملا تمیز هستند اما خطوط عمودی همچنان روی برگه های کپی دیده میشوند، باید منشا مشکل را در بخش چاپ و انتقال تصویر جست و جو کرد. در این مرحله، سه قطعه بیش از همه در ایجاد خطوط عمودی نقش دارند: کارتریج، درام و بلید. اختلال در هر کدام از این اجزا میتواند باعث شود تونر به صورت یکنواخت روی کاغذ منتقل نشود و خطوطی تکرار شونده و عمودی شکل بگیرد.
خرابی یا فرسودگی درام دستگاه کپی
درام یکی از حساس ترین قطعات دستگاه کپی است که تصویر نهایی را قبل از چاپ روی سطح خود تشکیل میدهد. اگر سطح درام دچار خش، خط یا آلودگی ثابت شود، همان نقص در هر بار چرخش درام تکرار شده و به شکل یک خط عمودی روی تمام صفحه ظاهر میشود.
نشانههای رایج خرابی درام:
- تکرار خط دقیقا در یک محل مشخص در تمام صفحات
- یکنواخت بودن شدت خط در چند کپی پشت سر هم
- باقی ماندن خط حتی بعد از تعویض کاغذ یا تمیزکاری شیشه
در چنین شرایطی، تمیزکاری معمولا پاسخگو نیست و تعویض درام تنها راهحل اصولی محسوب میشود.
مشکل در بلید یا داکتر بلید کارتریج
بلید (تیغه پاک کننده) وظیفه دارد تونر اضافی را از سطح درام جمع آوری کند. اگر این تیغه به مرور زمان دچار فرسودگی، تاب برداشتگی یا شکستگی شود، تونر اضافی بطور کامل پاک نمیشود و به شکل خطوط باریک و ممتد روی کاغذ منتقل خواهد شد.
خطوط ناشی از خرابی بلید معمولا:
- نازک و کشیده هستند
- ممکن است کمی خاکستری یا کمرنگ باشند
- در یک ناحیه ثابت از صفحه تکرار شوند
این نوع خطها اغلب با تعویض بلید یا سرویس اصولی کارتریج برطرف میشوند.
نقش تونر و کارتریج نامرغوب در خط افتادن کپی
کیفیت تونر و کارتریج تاثیر مستقیمی بر کیفیت کپی دارد. استفاده از تونر نامرغوب یا کارتریج غیراستاندارد میتواند باعث:
- پخش شدن تونر داخل دستگاه
- نشتی تونر روی درام
- تجمع ذرات تونر در مسیر چاپ
شود که نتیجه آن، خطوط عمودی نامنظم یا لکه های تکرار شونده روی برگه کپی است. در بسیاری از موارد، کاربران تصور میکنند دستگاه دچار مشکل جدی شده، در حالی که با تعویض کارتریج یا استفاده از تونر باکیفیت، مشکل بطور کامل رفع میشود.
چه زمانی کاربر نباید خودش اقدام کند؟
برخلاف تمیزکاری شیشه اسکنر، باز کردن کارتریج، بررسی درام یا تعویض بلید نیاز به دقت و تجربه دارد. لمس مستقیم درام، قرار گرفتن آن در معرض نور شدید یا استفاده از ابزار نامناسب میتواند باعث آسیب دائمی شود. به همین دلیل، اگر منشا خطوط عمودی به این قطعات مربوط باشد، بهتر است اقدامات تخصصی توسط فرد آشنا با ساختار دستگاه انجام شود.
چگونه خطوط عمودی روی برگه کپی شده را مرحله به مرحله رفع کنیم؟
برای رفع خطوط عمودی روی برگه کپی شده، مهم ترین نکته این است که اقدامات به ترتیب و بر اساس میزان ریسک انجام شوند. بسیاری از مشکلات با چند اقدام ساده و کم خطر برطرف میشوند و نیازی به باز کردن دستگاه یا تعویض قطعه ندارند. در این بخش، مراحل رفع مشکل به صورت آموزشی و تفکیک شده ارائه شده تا کاربر بداند از کجا شروع کند و تا کجا ادامه دهد.
1️⃣ مرحله اول: بررسی سریع بدون باز کردن دستگاه
در اولین قدم، بررسی کنید خط عمودی:
- فقط در کپی دیده میشود یا در پرینت هم وجود دارد
- در تمام صفحات دقیقا در یک محل تکرار میشود یا خیر
اگر خط فقط در کپی وجود دارد، احتمالا منشا مشکل اسکنر است و نیازی به بررسی کارتریج یا تونر نیست.
2️⃣ مرحله دوم: تمیزکاری اصولی شیشه اسکنر و ADF
قبل از هر اقدام فنی، شیشه تخت اسکنر و نوار باریک ADF را به صورت کامل تمیز کنید. در بسیاری از موارد، همین مرحله به تنهایی مشکل را برطرف میکند. پس از تمیزکاری:
- یک کپی دستی بگیرید
- یک کپی با ADF انجام دهید
اگر خط حذف شد، نیازی به ادامه مراحل نیست.
3️⃣ مرحله سوم: بررسی کارتریج و تونر (بدون باز کردن قطعات حساس)
در صورتی که تمیزکاری شیشه نتیجهای نداشت، کارتریج را از دستگاه خارج کرده و موارد زیر را بررسی کنید:
- نشتی تونر روی بدنه کارتریج
- پخش شدن تونر داخل دستگاه
- خالی یا کم بودن تونر
در این مرحله از لمس درام خودداری کنید. اگر تونر رو به اتمام است یا کارتریج کیفیت مناسبی ندارد، تعویض آن میتواند مشکل خطوط عمودی را برطرف کند.
4️⃣ مرحله چهارم: تست با کارتریج سالم (در صورت امکان)
اگر به یک کارتریج سالم و هم مدل دسترسی دارید، تست دستگاه با آن کارتریج یکی از بهترین روشها برای تشخیص دقیق علت مشکل است. در صورتی که با کارتریج جدید خط از بین برود، مشخص میشود منشا مشکل کارتریج یا بلید بوده است.
5️⃣ مرحله پنجم: تشخیص زمان مراجعه به تعمیرکار
اگر:
- شیشه اسکنر تمیز است
- کارتریج سالم یا تعویض شده
- اما خطوط عمودی همچنان باقی ماندهاند
به احتمال زیاد مشکل از قطعاتی مثل درام، بلید یا فیوزینگ است. این قطعات نیاز به ابزار تخصصی و تجربه دارند و اقدام خودسرانه میتواند باعث آسیب جدیتر به دستگاه شود. در این مرحله، مراجعه به تعمیرکار منطقی ترین و کم هزینه ترین انتخاب است.
اشتباهات رایج که باید از آنها پرهیز شود
- استفاده از دستمال کاغذی یا مواد شیمیایی قوی
- لمس سطح درام با دست
- تکان دادن شدید کارتریج برای پخش تونر
- ادامه استفاده از دستگاه با وجود خطوط ثابت
اجرای این مراحل به ترتیب، در بیشتر موارد باعث میشود خطوط عمودی روی برگه کپی شده بدون نیاز به تعمیرات پرهزینه برطرف شوند.
چگونه از ایجاد دوباره خطوط عمودی در دستگاه کپی جلوگیری کنیم؟
برطرف شدن خطوط عمودی روی برگه کپی شده پایان کار نیست؛ چون اگر علت اصلی به درستی مدیریت نشود، این مشکل میتواند بعد از مدتی دوباره تکرار شود. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده اما اصولی، میتوان احتمال بروز مجدد این خطوط را تا حد زیادی کاهش داد و کیفیت کپی را در بلند مدت حفظ کرد.
تمیزکاری منظم شیشه اسکنر و ADF
شیشه اسکنر، به ویژه نوار باریک ADF، بیشترین تماس را با کاغذ دارد و سریعتر از سایر بخش ها آلوده میشود. تمیز نکردن این قسمت باعث تجمع تدریجی گردوغبار، تونر یا لکه های ریز میشود که در نهایت به شکل خطوط عمودی در کپی ظاهر خواهند شد. بهتر است:
- در محیطهای اداری پرتردد، شیشه هر چند هفته یکبار بررسی و تمیز شود
- پس از اسکن یا کپی حجم بالای اسناد، شیشه ADF حتما کنترل شود
استفاده از تونر و کارتریج باکیفیت
یکی از عوامل پنهان اما بسیار موثر در ایجاد خطوط عمودی، استفاده از تونر یا کارتریج بیکیفیت است. تونرهای نامرغوب ممکن است به درستی ذوب نشوند یا ذرات آنها در دستگاه پخش شود و به مرور باعث آلودگی درام و بلید شوند. استفاده از مواد مصرفی استاندارد:
- کیفیت کپی را یکنواخت نگه میدارد
- از نشتی تونر جلوگیری میکند
- عمر قطعات داخلی را افزایش میدهد
نگهداری دستگاه در محیط مناسب
محیطی که دستگاه کپی در آن قرار دارد، نقش مستقیمی در سلامت قطعات داخلی دارد. گردوغبار معلق، رطوبت بالا یا جریان مستقیم هوا میتواند باعث ورود ذرات ریز به داخل دستگاه شود. برای پیشگیری از این مشکل:
- دستگاه را دور از پنجره و سیستم تهویه مستقیم قرار دهید
- از قرار دادن کپی در محیط های بسیار گردوغبار یا مرطوب خودداری کنید
سرویس دورهای دستگاه کپی
حتی اگر دستگاه به ظاهر بدون مشکل کار میکند، سرویس دورهای میتواند از بروز بسیاری از ایرادات از جمله خط افتادن روی کپی جلوگیری کند. در این سرویسها:
- وضعیت درام و بلید بررسی میشود
- آلودگیهای داخلی پاکسازی میشوند
- قطعات فرسوده قبل از ایجاد مشکل جدی شناسایی میشوند
توجه به علائم اولیه
کمرنگ شدن تدریجی خطوط، تغییر محل خط یا ظاهر شدن سایههای باریک روی کپی، همگی نشانه هایی هستند که میتوانند خبر از شروع یک مشکل بدهند. رسیدگی به این علائم در مراحل اولیه، هزینه و زمان تعمیر را بطور قابل توجهی کاهش میدهد.
با رعایت این نکات، دستگاه کپی میتواند برای مدت طولانی بدون ایجاد خطوط عمودی و افت کیفیت، عملکرد مطلوبی داشته باشد و نیاز به تعمیرات پرهزینه به حداقل برسد.
سوالات متداول
🔹 آیا خطوط عمودی روی برگه کپی شده میتواند به دلیل نوع کاغذ باشد؟
بله، در برخی موارد استفاده از کاغذهای بیکیفیت، بسیار نازک، مرطوب یا دارای پرز میتواند باعث اختلال در فرآیند اسکن یا انتقال تصویر شود و خطوط عمودی یا سایه دار روی کپی ایجاد کند. استفاده از کاغذ استاندارد و خشک میتواند از بروز این مشکل جلوگیری کند.
🔹 چرا خطوط عمودی فقط بعد از مدتی استفاده از دستگاه کپی ظاهر میشوند؟
این مشکل معمولا به دلیل تجمع تدریجی گردوغبار، تونر یا آلودگی روی شیشه اسکنر، درام یا بلید رخ میدهد. در استفاده های طولانی مدت و پشت سرهم، این آلودگیها بیشتر شده و به مرور باعث ایجاد خطوط روی برگه کپی شده میشوند.
🔹 آیا بروزرسانی نرمافزار یا تنظیمات دستگاه کپی میتواند باعث رفع خطوط عمودی شود؟
در اغلب دستگاه های کپی، خطوط عمودی منشا سخت افزاری دارند؛ اما در دستگاه های چندکاره دیجیتال، تنظیمات نادرست اسکن یا کپی و گاهی خطاهای نرم افزاری میتوانند باعث بروز این مشکل شوند. بررسی و ریست تنظیمات کپی در برخی موارد موثر است.
🔹 آیا خطوط عمودی روی کپی نشانه خرابی کامل دستگاه کپی است؟
خیر، در بیشتر مواقع خطوط عمودی نشانه خرابی کامل دستگاه نیستند. این مشکل اغلب به دلایل سادهای مثل آلودگی شیشه، فرسودگی بلید یا کیفیت پایین تونر ایجاد میشود و با سرویس یا تعویض یک قطعه قابل رفع است.
🔹 آیا ادامه استفاده از دستگاه کپی با وجود خطوط عمودی باعث آسیب بیشتر میشود؟
بله، اگر خطوط عمودی نادیده گرفته شوند، ممکن است به مرور زمان باعث آسیب به قطعاتی مثل درام، بلید یا حتی فیوزینگ شوند. ادامه استفاده در این شرایط میتواند هزینه تعمیر را افزایش دهد، بنابراین بهتر است مشکل در مراحل اولیه برطرف شود.
اولین دیدگاه را ثبت کنید